Skip to main content

Posts

Showing posts from November, 2013

|| పురుడుకు ముందు పేరాగ్రాఫ్ ||

బడికి పక్కనే గుడిసుంది
"ఆడతా పాడతా అమ్మని సూసేల్లడం తప్ప
ఆడికేం తెలుసు సిన్నపిల్లాడు"
అంతా అనుకునే మాటే ఇది

***
ఇంటర్బెల్లకి సింత సెట్టుకాడ ఉచ్చేసి
బొత్తాలెట్టుకోకుండా పరిగెట్నాం తెలుసు
గబాగబా అమ్మని సూసోచ్చేసి
గుట్టుగా బడికెళ్ళి కుచ్చోడమే తెలుసు
***
అంతా పనికెల్లిపోయాక, అమ్మోక్కతే ఇంటికాడుంటే
ఆట మజ్జలో అమ్మనిసూడ్డానికి
అనుకోకుండా ఎల్లినపుడు
ఏమైందిరా సూరీడా ?
***
ఒక్కత్తే ఒండ్లింగా తిరిగి పడుకుందనీ, కడుపునొక్కుకు కుచ్చుంటుందనీ
నెప్పులు మొదలై ఏడుపెత్తుకుంటే దిక్కు తోచక సూసావా ?
పురుడెయ్యడానికి ముసల్ది రాదనీ!
కానుపుసారెట్నాకి గుమ్మడకాయ్ లేదనీ
గిద్దుడు గింజలు చేటలో ఏసాకే గడపమీద తమ్మున్ని ఊపుతారనీ
పనికెల్తూ నాన సెప్పింది ఇని మర్చిపోయావ ?
అయన్నీతెత్తాడు నాన వత్తాడు అందాక అమ్మ ఆగాలి దేముడా !
***
ఏమయ్యిందే అని ఏడుస్తూ అడిగితే
తమ్ముడొస్తాడని అమ్మనవ్వడం అర్ధం కాలేదు కదా
తీపిబాద తెలియనపుడు నువ్వింకా చిన్న పిల్లోడివే !
***

నానోచ్చి నట్టింట్లో నుంచున్నాక
పెదబాప్ప పదిమందినీ తీసుకొచ్చాక
అమ్మసుట్టూ అంతా మూగితే నానెందుకేడ్చాడో తెలీనపుడు
నవ్వూ ఏడుపూ కలిసిన మొకంలో
మట్టిని త…

||ప్రేయసీ-11||

కలగన్నాను
కళ్ళను కాళ్ళు చేసి ఓ దేహంపై నడిచాను
తెల్లారిపోయింది
అద్దంముందు ఆమె చూసుకుంటుంటే పాదముద్రలన్నీ పెదాలేనట
అద్దానికి సిగ్గేసిందని కూడా చెప్పింది
పిల్లి చేసిన అల్లరికి పాలు ఒలకడం కాదు
మెలుకువొచ్చింది

నా పనులతో నేను మొదలైతే
అటుపక్కో కలొచ్చింది
కలలో ఒకడు విత్తనాలు చల్లాడనీ
దేహమంతా నీరు మళ్ళించాడనీ,
తడిలేని చోట అడ్డుకట్టవేసి మొలకెత్తే భూమిని ముద్దుగా తడిమి చూసాడనీ
ఇంకా ఇంకా ఎన్నో కదలు చెప్తున్న కొద్దీ విన్నాను

ప్రేయసీ
ప్రేమంటే వినగలిగిన కధేనని
పేరాకొక నీతి చొప్పున పది మందికీ చెప్పు
కలలో దేహం తడిచినా మనిషి మొలకెత్తుతాడు

|| ఉప్పులో మిరగాయ్ ||

పొద్దున్నే నాలుగ్గంటలకి లెగాలి
పొద్దొడిసేలోపు పనలన్నీ ఐపోవాలి
ఆరుగంటలకల్లా పేడతీసేసి, కల్లాపేయడానికి నీలు మొయ్యాలి
ఒలేయ్ పొలానికెల్లొస్తాననేది ఇనేలోపే
నువ్ కనుమరుగైపోవాలి

***
నాకు నీల్లేసి, అక్కకు తలదువ్వి
చెల్లికి పాలిచ్చి అమ్మ వొండేసుకోవాలి
ఆరని పొగమంచు వుదయాల్లో నీకోసం నడిచి రావాలి
దమ్ము సేలో నువ్వు దిగి తొరాలేస్తుండాలి
మట్టంటుకున్న ఒంటిమీద గోసీ జారతుంటే
మాయమ్మ దాన్ని మొలమీద నిలబెట్టి మొడేసి కట్టాలి.
నువ్వూ నీ ఒల్లూ సల్లగవ్వాలి అది సూసి అమ్మ నవ్వుతుండాలి

***
బువ్వ తెచ్చిందని గట్టెక్కేటపుడు
అడగకుండానే అమ్మ సెయ్యనందియ్యాలి
బోదులో వొంగోని కాళ్ళు కడుగుతుంటే జారిపడబోయే నీ చెయ్యట్టుకోవాలి
ఏం తెచ్చావేనని అడిగేలోపే
సద్దన్నం గిన్ని పక్కనెట్టి ఉప్ప్లులో మిరగాయ్ ఇప్పి సూపియ్యాలి
నువ్వందుకే నవ్వాలి, అమ్మ కడుపు అప్పుడే నిండాలి

***
మద్దాలకూటికి ఇంటికొస్తానని
మమ్మల్ని సూడానికి బడికి రావాలి
మేస్టారికొక మాటసెప్పి ముద్దెట్టడానికి తీసుకెళ్ళాలి
అమ్మకి సెప్పరా అని
మళ్ళీ పొలానికెల్తూ మొద్దొగిటిపెట్టాలి

***
రాత్రింటికొచ్చినా రానట్టే ఉండాలి
కాలవకి అడ్డేయడానికని కారణం సెప్పాలి
నీరెద్దడని…

||నాలోంచి నీలోకి ||

ఎప్పుడొస్తున్నావన్నది ప్రెస్నలా కాక , ఎదురుసూడ్డం అని తెలిసాక
ఎంటనే బయల్దేరతానని తెలుసు నీకు

నన్ను సూడాలనిపించినపుడల్లా
నువ్వు నీలాక్కాక , నానా గొంతుతో మాటడతావెందుకు?

అమ్మకి పోనిస్తే
ఏం మాటాడినా బేగ్గుసర్దమన్నట్టే ఇనిపిత్తాదెందుకు

బట్టలేసుకున్నపుడు నువ్విచ్చిన వాచీ
బెల్టెట్టుకున్నపుడు నువ్ కట్టిన మొల్తాడు
నాతో మాటడతాఎందుకు?
ఇక్కడ ఏ బస్సెక్కినా మనూరి కండక్టరే కనిపిస్తాడెందుకు

నేనొస్తున్నానంటే నా నుంచి నీదాకానా ?
నాలోంచి నీలోకా నాన్న!

ఇచ్చిన సెలవు నిన్నే ఎలిపోయింది
నిన్ను వచ్చి సూన్నాం ఐపోయింది
ఒరేయ్ నాన్నైనోడా
ఎలిపోతానని తెలిస్తే నాకు
ఏడుపొస్తాదని తెలుసు నీకు
అందుకే కదా
బుజంమీది రుమాలు సేతిలోకి తీస్తావ్
ఇటివ్వు కళ్ళు తుడిసేసుకుని
బస్సొత్తే నాలోంచి నీలోకి ఎక్కి కుచ్చుంటాను

భూమధ్యరేఖ Review BY Narayanasharma

"శ్లోకం శోకత్వమాగతః"అని ప్రాచీనులు.అసలు భారతీయ లౌకిక సాహిత్యాత్మే శోకంతో ప్రారంభమయింది."మానిషాద" శ్లోకం అందుకు ఉదాహరణ.జీవితానికి ఒక గతి ఉంటుంది.ఆ గతికి దగ్గరగా కొన్ని పరిసరాలుంటాయి.ఆ పరిసరాల భావజాలానికి అతని ఆలోచనకి ఏర్పడే పారస్పర్యం వల్ల అతని మానసిక సంస్కారం రూపొందుతుంది.ఈ సంస్కారమే అతని చుట్టూ ఉన్న పరిసరాలని,జీవితాన్ని పరిచయం చేస్తుంది.

కాశీరాజు కవితలో దుఃఖానికి సంబందించిన అవగాహన ఒకటి కొత్తగా ,నిలకడగా కనిపిస్తుంది.ఈ మధ్య తనురాసిన కవితలలో జీవితాలవెనుక ఉన్న అనిర్దిష్టసంఘర్షణకి,ఇదీ అని అంచనా వేయలేని గతికి రూపాన్నిచ్చాడు.సాధారణంగానే ఈమధ్యకాలపు కవిత్వం వస్తువులోకి తీసుకెళ్లేందుకు మానసిక పరివర్తనలని ఉపయోగిస్తుంది.

కాశీరాజుకూడా అందుకు కావలసిన నిర్మాణాన్నొకదాన్ని ఏర్పరచుకున్నాడు.వస్తువును పరిచయం చేయడానికి పరిమితి(Limit)ఒకటుంటుంది.తాను ఒక వర్గానికో ప్రాంతానికో (తప్పనిసరై )చేరడం ఒకటైతే,జీవితాన్ని పరిచయం చేయడానికి ఒక నిర్దిష్ట పాత్రని తీసుకోడం మరొకటి.ఇలా తీసుకున్న పాత్ర నాన్న.నాన్న స్వభావం చెప్పడానికి ఒక సన్నివేశాన్ని రూపొందించి అందులోకి తీసుకెల్తాడు.

"ఇళ్ళు కట్టేపనిక…

|| భూమధ్య రేఖ ||

"ఇళ్ళు కట్టేపనికే ఎందుకెల్తావ్" అని అడిగావ్ గుర్తుందా
కూలివ్వకపోతే కూడన్నా పెడతాడని
పనికెళ్ళి అక్కడే తినేసొత్తే, ఓ పూట బియ్యం ఎనకేద్దామని
మిమ్మల్ని కాత నవ్వుతూ సూదామని
ఒంట్లో జివలేకున్నా సులువైన పని కాదు, తెలివైన పనే ఎతుకున్నా!

****
పని దొరకన్రోజు
పొద్దుగూకినా ఇంటికి అడుగడనప్పుడు
మీయమ్మ పడే పాట్లు గుర్తోచ్చీ గబా గబా ఇంటికి పరిగెట్టాను
బాలింతకు తిండి లేక , బుక్కెడు పాలురాక
నువ్వు పటికబెల్లం నీళ్ళే తాగావ్
అందుకేరా ఇప్పటికింకా ఎక్కెక్కి ఏడుస్తావ్
****
ఒరేయ్ బంగార్రాజు ! ఆ బగమంతుడు
ఆకలి అక్సాంసాల్నీ, అత్మాభిమాన రేఖాంసాల్నీ ఓ చోట కలిపి
అది మన చుట్టూ తిరిగేట్టు చేసిన భూమధ్యరేకేరా ఈ ఏడుపు
భాదపడకు
అది మన బ్రమనాన్ని బతుకుచట్రం లో నుండి తప్పిపోనియ్యదు
****

ఇంటికొచ్చిన పతీసారీ "నానా ఏటిగట్టుకెల్లొస్తానంటావ్"
ఎందుకూ?
మన గోదారి సూత్తే తెలీదా భాదంటే మేఘమని
ఏడుపంటే వానని, ఏడవడం అంటే ప్రవాహమని
****
దుక్కమొస్తే దాసకోరేయ్
ఎలాగైనా నువ్వూ, నేను నీరైపోవాలి
గుర్తెట్టుకో ఏడుపు ఇంకితే ఎక్కడా ఉండలేం.
****
ఇంకోమాట
మనిద్దరికీ ఏడుపంటే కదేనోరేయ్
ఇయ్యాల నేను , రేపు నువ్వు
ఒకడు…

||రుమాలు మూట ||

నానా సందాల బేగోచ్చేయ్ అన్నమాట పదిసార్లు విన్నాడుగనకే
నాన్నోస్తాడు ! బాణాసంచ తెస్తాడు
రాత్రవుతుంది మా ఊళ్ళో !
చూసీ చూసీ అమావాస్య సాయంత్రం చిక్కబడి చీకటైపోయిందా?

పూజైపోయింది, అమ్మ ఇంకా ఎదురుచూస్తుంది
అందుకే నాన్నోస్తాడు బాణాసంచ తెస్తాడు
ఎదురింటరుగు మీద ఎలిగించిన సిచ్చూబుడ్ది మా వాకిట్లో చిందులేసే చిన్నోడూ, రెంటిదీ ఒకే కాంతి
అమ్మ మాత్రం అరుగు మీద నూనె దీపం
ఇంకా నాన్నోస్తాడు బాణాసంచ తెస్తాడు


మతాబు ఎలిగించలేని మా అక్క భయం, నటనని నానకు తెలుసు
మతాబు నాకిచ్చేస్తేనే " ఇది నా ముద్దుల కూతురు " అని ముద్దెట్టుకునేది
అదేమో అమ్మ చెంతకి చేరి చిరుదీపమయ్యేది

ఏది పంచినా ఒకటెక్కువిచ్చే అన్నయ్య నా కళ్ళలో ఆనందం మొత్తమూ దొంగిలిస్తాడు
మంచిదొంగ మావాడే మరి
నేనేది చేస్తే అదేవాడి ఆనందమై వాడికి కాకరపువ్వొత్తి కాల్చడం రాదని చెప్పిస్తుంది
అప్పుడే నాన్నోస్తాడు బాణాసంచ తెస్తాడు

"అమ్మా పోమొచ్చి కిచకిచ " అంటూనే వచ్చేరాని బాష తో ఒక సిసింద్రీ చెల్లి అందరి కాళ్ళమధ్య తిరిగేది.

ఇంత తంతు జరుగుతుంటేనే మా కోసం కరిగిపోయే కొవ్వొత్తొకటి మాకోసం బాణాసంచ తీసుకొస్తుంది

బుజాన్నుంచి ఒక రుమాలు మూట కిందకుద…

|| ఒడ్డునానుకుని||

రోజూ పొద్దొడవగానే సూర్యుడితో చురుకుదనం ఉదయిస్తున్న చోట ఒక ఉప్పోడో, ముగ్గోడో వీదుల్లో వారి వారి పలకరింపుల్ని అమ్మేస్తారు అక్కడ ఆకలికి బేరం కుదిరిపోతుంది.

అక్కడే ఒడ్డునానుకొని ఓ ఊరుంది-

కొన్ని కళ్ళు కడుపును చూస్తున్న కాడ కంచం నిన్ను కేకేసి, మర్యాదని కిందరిచి కూచోబెట్టాక అరచెయ్యి ఆనందభాష్పాల్ని వడ్డిస్తుంటే అక్కడ గిన్నెలోని గుప్పెడు మెతుకులు ఎంతకీ ఐపోవు

మరి అదే ఒడ్డునానుకుని అనుభవం నిండిన ఆకలుంది-

అక్కడ మమకారం ఎక్కువై మెడబడితే? తాగాల్సింది నీళ్ళు కాదు ఎదురు కూచున్న కళ్ళలో కంగారు.. చేయికడగడానికి చెంబు నీళ్ళిస్తే అవి ఊట బావులైన హ్రుదయాంతరాలు..
అదే ఒడ్డునానుకుని గుండెల్లో తడి ఉంది-

దండెంమీద చెమటని పిండి ఆరేసాక కష్టం కాస్త నడుం వాల్చుతుంది శ్రమ విశ్రాంతి తీసుకుంటుంది దగ్గెక్కు వైన గొంతులోగాలికి బొగ్గులు నిప్పులై పోయాక నలిగిపోయిన పరువు పదిలంగా పేర్చబడుతుంది

ఎందుకంటే అదే ఒడ్డునానుకుని ఓపికుంది-

తిరుగుతున్న సారె మీద మట్టి కుదురుగా కూర్చుంటుంది అందమైన ఆ ఆకృతికి ఆకలి రూపం తెలిసిపోతుంది బహుశా అదే ఒడ్డునానుకుని పనితనముంది-

మంచోన్ని ప్రేమించి , చెడ్డోడిని క్షమించడం తెలిసిన కాడ క్షమించడ…